Gökyüzü Macera Günlüğü Yazılar

Gergedan Boynuzu Gramı Ne Kadar? – Güç, İktidar ve Toplumsal Düzenin Siyasal Analizi Bir toplumda güç nasıl dağılır? Hangi güçler egemen olur ve hangi kurumlar bu gücü şekillendirir? Bu sorular, siyaset biliminin kalbinde yatan en temel ve en karmaşık sorulardır. Tıpkı bir gergedan boynuzunun gramı gibi, toplumsal güç ilişkilerinin ve devletin kurumsal yapılarının da ölçülebilir bir karşılığı var mı? Belki de bir gergedanın boynuzunun sertliği, insanlık tarihindeki iktidar yapılarının gücünü, meşruiyetini ve halkla olan ilişkisini anlamamıza yardımcı olabilir. Bugün, bu soruya bakarken, gücün ve devletin doğasını sorgulamak, iktidarın çeşitli tezahürlerini anlamak için bir fırsat sunuyor. Gergedan boynuzu, fiziksel bir ölçü…

Gerekçeli Karar Hangi Durumlarda Verilir? Kaynakların sınırlı olduğu, fakat bu kaynakların birden çok alternatif kullanımı olduğu her durumda, insanlar kararlar almak zorundadır. Herhangi bir kişi, birey ya da kurum, sınırlı kaynakları en verimli şekilde kullanma çabasında; bu süreçte her seçim, karşı karşıya olunan fırsat maliyetlerini de beraberinde getirir. Ekonomik seçimlerin temelini atarken, her kararın ardında bir gerekçe bulunur. Bu gerekçeli karar, sadece mikroekonomik ya da makroekonomik seviyede değil, aynı zamanda toplumsal refahı etkileyebilecek önemli bir unsurdur. Gerekçeli kararlar, seçimlerin sonuçlarını, bu sonuçların toplumsal ve ekonomik etkilerini anlayarak verilen, mantıklı bir tercihler bütünüdür. Ekonomistlerin ve politika yapıcılarının üzerinde durduğu bu kararlar,…

Kaynakların Kıtlığı ve “Genel Bütçe Ne Kadar?” Sorusuna Analitik Bir Başlangıç Bir insan olarak, elimizdeki sınırlı kaynakların her zaman ihtiyacımızı karşılamadığını görürüz. Bu basit gerçek, ekonomik düşüncenin merkezidir: kıtlık. Kaynaklar sınırlıysa seçim yapmak zorundayız; seçimlerimizin ise bir fırsat maliyeti vardır — bir alternatifi seçtiğimizde vazgeçtiğimiz diğer potansiyel faydadır. Bu nedenle bütçeyi düşündüğümüzde sadece “ne kadar?” değil, “bu kaynakları nasıl tahsis ediyoruz ve neden?” soruları kritik hale gelir. Devletlerin genel bütçesi, ekonomik aktörlerin seçimlerinin toplumsal bir yansımasıdır ve mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifleriyle incelendiğinde çok boyutlu bir anlam kazanır. Mikroekonomi Perspektifi: Bireysel Seçimler ve Bütçenin Dengesizlikleri Bütçe Kavramı ve Fırsat…

En Son Sayı: İktidar, Meşruiyet ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Sayılar, sayısal değerler kadar, ardında derin toplumsal anlamlar barındıran sembollerdir. Ancak “en son sayı”nın ne olduğu, tarihsel, toplumsal ve siyasal bağlamda çok daha büyük bir sorunun parçasıdır. Toplumsal düzenin ve iktidarın varlığıyla doğrudan bağlantılı bu soru, insanların sahip oldukları güçle, bu güç üzerinden kurdukları ilişkilerle şekillenir. Peki, bu “en son sayı” gerçekten var mı? Yoksa toplumlar, iktidar ilişkileri ve meşruiyet arayışlarında, bitmeyen bir döngüde mi varlık gösteriyor? Bu yazıda, iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi gibi kavramları ele alarak, toplumsal düzenin nasıl şekillendiğini anlamaya çalışacağız. Her şeyden önce, toplumsal…

Uçağa Binmeden Kaç Saat Önce Havalimanında Olmak Gerekir? Uçağa binmeden önce havalimanında olma meselesi her yolcunun kafasında soru işareti yaratır. Kimisi erken gitmenin daha güvenli olduğunu söyler, kimisi ise sadece uçağa binmeye birkaç dakika kala havalimanına gitmenin yeterli olduğunu düşünür. Peki, hangisi doğru? Hem kendi deneyimlerimden hem de genel tavsiyelerden yola çıkarak bu konuyu incelemeye karar verdim. Herkesin birbirinden farklı bir zaman algısı ve seyahat alışkanlıkları olduğunu unutmayarak, bakalım bu soruya nasıl bir yaklaşım getirebiliriz. Geçmişten Günümüze Havalimanı Deneyimi Birçok yıl önce, havalimanına gitmek gerçekten çok farklıydı. Her şey daha rahat ve fazla bürokratik değildi. Biletini alır, biraz zaman geçirir,…

İslam Bilime Karşı Mı? Psikolojik Bir İnceleme İnsanların dünyayı anlama biçimleri, onların tarih boyunca inşa ettikleri inanç sistemleri ve ideolojilerle şekillenmiştir. Hepimiz, yaşamı anlamaya çalışırken çeşitli zihin haritaları oluştururuz. Bu haritalar, duygusal, bilişsel ve sosyal süreçlerimizin etkisiyle gelişir ve şekillenir. Peki, bir dinin bilimle ilişkisi nasıl kurulur? İslam bilime karşı mı? Bu soruya yanıt verirken, insanların düşünsel süreçlerini, inançlarının nasıl şekillendiğini ve bilime karşı olan duygusal tutumlarını anlamaya çalışacağız. Bu yazıda, İslam’ın bilimle olan ilişkisini psikolojik açıdan ele alacak ve bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarından çeşitli örnekler sunacağız. Bu süreçte, bilimin toplumsal yapıdaki rolü, bireylerin bilime olan tutumları ve…

Yüzüm Neden Yaşlı Görünüyor? Bir Edebiyat Perspektifi Yüzümüz, sadece bir fiziksel varlık değil, aynı zamanda zamanın, hafızanın ve toplumsal yapının izlerini taşıyan bir tuvaldir. Bir bakış, bir kırışıklık, solmuş bir cilt, hepsi birer öyküdür; bir zamanın, bir dönemin, bir yaşanmışlığın anlatısıdır. Peki, yüzümüzün yaşlanması neden bu kadar derin bir anlam taşır? Yüzümüzün yaşlı görünmesi, sadece biyolojik bir gerileme midir, yoksa toplumsal ve kültürel bir metin olarak, bireylerin ve toplumların tarihini, arzularını ve korkularını mı yansıtır? Edebiyat, işte bu soruya cevap verebilmek için güçlü bir araçtır. Yüzdeki yaşlanma, sadece bir estetik kaygısı değildir; o, dilin, anlatının, sembollerin ve metinler arası ilişkilerin…

Gelişigüzel İsim Midir? Tarihsel Bir Perspektiften İnceleme Geçmişi anlamak, sadece eski olayları öğrenmek değil, aynı zamanda bugünü daha derinlemesine kavrayabilmektir. Tarih, kendi içinde birer ders barındırırken, bu dersler günümüzün toplumsal yapıları, kültürel normları ve dilsel gelişimleri hakkında önemli ipuçları sunar. “Gelişigüzel” gibi bir kelimenin tarihsel kökenlerine bakarken, dilin, toplumsal düşünce ve kültürle nasıl şekillendiğini görmek, geçmişin bugüne nasıl dokunduğunu anlamamıza yardımcı olur. Peki, “gelişigüzel” bir isim midir? Bu soruyu tarihsel bir perspektiften ele alarak, kelimenin evrimine ve toplumdaki yeri üzerine derinlemesine bir inceleme yapacağız. “Gelişigüzel” Kelimesinin Kökenleri “Gelişigüzel” kelimesi, Türkçeye Arapçadan geçmiş bir kelimedir ve “gelişigüzel” olarak halk arasında kullanılmaya…

Gelincik Beslemek Serbest mi? Etik, Epistemolojik ve Ontolojik Bir Yaklaşım Doğada özgürce dolaşan bir gelinciğin gözlerinizin önünden geçmesi, çoğu zaman insanın içini ferahlatır. Rengârenk çiçekler arasında, zarif ve masum bir şekilde hareket eden bu küçük yaratık, doğanın sadeliğini simgeler. Ancak bir soru, insan aklını zorlayabilir: Gelincik beslemek, yani onu doğadan alıp bir kafeste tutmak, doğru mudur? Yasal olarak serbest mi, yoksa etik olarak sorgulanabilir mi? Bu yazı, gelincik beslemenin yalnızca bir doğa sevgisi mi yoksa bir etik ve epistemolojik sorgulamanın aracı mı olduğunu, felsefi bakış açılarıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi disiplinler, bu gibi sorulara ışık tutabilir.…

Geçiş Hakkı Sıralaması: Edebiyatın Kapılarını Aralayan Bir Kavram Edebiyat, kelimelerle örülmüş bir dünyadır; bir bakışta sıradan görünen bir cümle, okurunun zihninde koca bir evren yaratabilir. Her anlatı, bir kapıyı aralar; her kelime, bir adım daha atılacak yeni bir yola yönlendirir. Fakat her geçişin bir sıralaması, bir düzeni vardır; bir anlatının nasıl aktığı, hangi sırayla ve hangi yoldan gittiği, onun anlamını, ruhunu belirler. Geçiş hakkı sıralaması gibi bir kavram, edebiyatın çok katmanlı yapısını inceleyen bir okur için yalnızca bir teknik detay değildir. Tam tersine, anlamı, temaları ve karakterlerin içsel yolculuklarını şekillendiren bir yapı taşıdır. Bu yazıda, geçiş hakkı sıralamasını edebiyatın çeşitli…